Tesbih

TESBİHİN TARİHİ

Boncuk, kemik, taş gibi küçük parçaların bir ipe dizilmesi insanlık tarihi kadar eskidir. İlk insanlar avladıkları avın parçalarını ip benzeri şeylere dizer, bir sonraki avda başarı getirmesi için üzerlerine takarlardı. Daha sonraları bu tip takılar kötülüklerden ve düşmanlardan koruması için savaşlarda da takılmaya başlandı. Bugün bile bazı taşların özel uğurlar getirdiklerine inananlar vardır.

Boncukların dini amaçla ve duaları saymada kullanılmasına ilk olarak Hindistan’da, Hindu inanışında rastlanıyor. Tesbihin ataları Hindistan’dan doğuya, sonra Ortadoğu’ya, en sonunda da Avrupa’ya yayılıyor. Tesbihin kullanış amacı Müslümanlık, Hıristiyanlık (Katolik), Hinduizm ve Budizm’de aynı olup hepsinde de duaları ve dualar arası bölümleri saymada kullanılır.

Tesbihin İslam dünyasında ne zamandan beri kullanıldığı kesin olarak belli değildir. Hz. Muhammed’in tesbih taşıdığına dair bir kayıt yoktur. Hatta belki Osman Gazi, belki de Fatih Sultan Mehmet’de tesbih kullanmadılar. Arşivlerde tesbih ile ilgili bilgilere ancak 16. yüzyılın sonlarına doğru rastlanmaktadır.Ne var ki, Hz. Muhammed zamanında namaz ve dua sırasında hurma çekirdeği veya çakıl taşı kullanıldığı bazı hadislerden anlaşılmaktadır. İslam’da Peygamber’in namaz kılarken sünneti olan ‘Sübhanallah, Elhamdülillah ve Allahüekber’ kelimelerini 33’er defa tekrarlamanın hangi tarihte başlayıp, yayıldığı da bilinmiyor.Yüce Yaratıcı’ya 99 ayrı isim veren İslami anlayış, onu anarken, her isim için bir işaret olmak üzere ipe dizdiği bu 99 taneli şeye de ‘tesbih’ adını vermiştir. Çeşitli malzemelerden yapılan tesbihteki tane sayısı 33, 99, 500 veya 1000 olabilir.500 ve 1000’lik tesbihler daha ziyade tekkeler ve dergahlarda zikr için kullanılırlardı. Tekke şeyhleri, hastaları veya bir muradı olanları, iyileşmeleri veya muratlarının olması için bu tespihlerin içinden geçirirlerdi.Tesbih çekmek, tesbih tanelerini birer birer işaret parmağı ile baş parmak arasından geçirmektir. Ancak günümüzde tesbihi bir oyuncak veya el alışkanlığı olarak kullananlara, sallayarak veya çeşitli figürler meydana getirerek dolaşanlara, hatta tuttukları futbol takımının renklerine göre yapılmış tesbihleri çekenlere sıkça rastlanmaktadır.

Aslında tesbih çekmek din adamlarına özgü bir davranışmış gibi algılanır ama halk arasında da neredeyse bir alışkanlık haline gelmiştir. Tesbih çekmenin daha çok kırsal kesimlerde yaygın olmasının nedeninin tesbihin boş elleri meşgul edebilme özelliği olduğu ileri sürülüyor. Sıcak ayları tarımsal çalışma ile geçiren, sürekli ellerini kullanmaya alışmış kişilerin kış aylarında bu boşluğu tesbihle doldurduklarına inanılıyor.

Günümüz biliminin tesbih çekme alışkanlığına bakış açısı biraz değişik. Bilim insanları, beynimizin, çalışma yaşamının güçlükleriyle, sorunlar, endişeler ve korkularla sürekli baskı altında tutulduğunu, bunun sonucunda sinir hücrelerinin aşırı yorulup yıprandığını ve beynimizi rahatlatmak, onu özgür bırakmak, dikkatimizi başka tarafa yöneltmek için tesbih çekmenin çok etkili ve faydalı olduğunu söylüyorlar.

TESBİH NEDİR ?

Bir ipe dizili,çeşitli maddelerden yapılan belirli sayıda taneler…

Tesbih kültürümüzde erkeklerin vazgeçilmez aksesuarlarındandır.Gerek elde çekim için gerekse koleksiyon anlamında tesbih kullanımı zaman içerisinde gelişmiş ve tesbih yapımı sanat haline gelmiştir.Günümüzde el emeğiyle özel tesbih üreten birçok ustamız mevcuttur..

Her tür malzemeden tesbih yapılabildiği gibi bu malzemelerin kıymetli olanları makbuldür ve değer görür..
Tesbih yapımında tercih edilen bellibaşlı malzemeler;

Fosil Grubu:Kehribar,Oltu Taşı,Lüle Taşı
Ağaç Grubu:Kuka,Abanoz,Pelesenk,Yılan Ağacı,Öd Ağacı,Venge,Demirhindi,Gül,Sandal Ağacı,Narçıl
Yarı Değerli Taş Grubu:Akik,Kuvars,Ametist,Kaplangözü,Lapis,Turkuaz,Yıldıztaşı,Yeşim
Değerli Taş Grubu:Zümrüt,Yakut,Safir
Hayvansal Grubu:Fildişi,Mercan,İnci,Boynuz,Kemik,Bağa,Mors Dişi

şeklinde sayabiliriz..

TESBİHLER ÇEKTİKÇE RENK ALIR MI..?

* Oltu Taşından Yapılmış Ürünler Kullandıkça Parlamakta ve Daha Hoş Görüntü Almaktadır..
* Ahşap Grubu Tesbihler Kullandıkça Parlamakta ve Renkleri Koyulaşmaktadır.Abanoz Ürünler Zaten Siyah Renkte Olduklarından Renk Anlamında Bir Değişiklik Göstermezler.Kuka,Pelesenk,Yılan Ağacı Gibi Ürünler Kullandıkça Koyulaşıp Daha Hoş Renk Almaktadırlar..
* Kehribar Ürünlerin Sarı Tonları Zaman İçerisinde Koyulaşmaktadırlar Ancak Bu Süre Oltu Veya Ahşap Gruplar Kadar Kısa Süre Değildir,Kehribarın Renk Alması Yıllar Alabilmektedir..

ERZURUM İLİ İÇERİSİNDE ÜCRETSİZ KARGO İMKANI
Evita Bayan Kuaförü Erzurum Haber Tatil Gezi Rehberi Erzurum Yeşil Peyniri Erzurum Yöresen Ürünler